YAĞCA KÖYÜ (Tımığı)

        Munzur Dağlar’ının Fırat Vadisine bakan Bakacak Zirvelerinin altındaki bahçelik ve düz bir arazinin orta yerine kurulan, 38 km uzaklıktaki köye girdiğimizde 4 oluktan akan buz gibi sularıyla köy çeşmeleri karşıladı bizi. Evlerin bir kısmı, terkedilmişliğin ve sahipsizliğin kederiyle olsa gerek yıkılmış ya da çatılarını kaybetmiş halleriyle viraneye dönmüş durumda. Taş Ustası Hasah Kahya KESKİN’in anlatışına göre; duvarlarda kullanılan taş, Mezarlık Mevkisi’nden çıkarılan ve “Dişi Taş” denen cinste olup, mahir bir taş ustasının mucuruyla istediği şekilde kesip, yontabildiği türde yumuşakmış. Bu taşla yapılan evlerin çoğu iki katlı olup, görünüşündeki zerafet gözü ve gönlü hoş eden bir görünümde.

            Eskiden 50 hane olan köy şimdi 13 haneye düşmüş. İstanbul’da 20, Almanya da 25 hane hemşehrileri varmış. Fakat bunların atayurdu olan köylerine ilgi ve alakalarının biraz zayıf olduğundan şikayetçiydi. Muhtar İsmail SELEN. Köyü oluşturan belli başlı kabileler: Mırtikler, Hamolantalumlar, Mollamusalar ve Abdullahlar. 1960 da açılan köyün ilkokulu 1993 de kapanmış.

            Köyün dağında otarılan hayvanların yağının oldukça iyi olmasından dolayı “Yağca” ismini vermişler buraya. Eskiden köyde 2000 davar, 150 sığır, 100 çift öküz ve 50 at varken, şimdi 600 davarla 12 sığır kalmış hepsi. Soğuk Piyar, Karkuluk, Hereme ve Sırım Yaylalarının uzun çayırlarında sırım gibi olurmuş hayvanları ve bir zaman sonra sahipleri bile tanıyamazlarmış hayvanlarını.

            Bargalar Mevkiinde “Barga Şehrinin” peyleri hala belliymiş. Köyün üzerinde Gabarduç da, ulu bir armut ağacının bulunduğu yer ziyaretmiş. Burada kurban kesip, ağaca çaput bağlarlarmış eskiden. Yağmur duasına buraya çıkarlarmış, kurbanlar kesilip ikram edilip dönüldükten sonra, daha köye girmeden şakır şakır gökten rahmet yağdığına çok şahit olmuşlar.

            Tahrir Defterlerinde bu köyün 1530 da 19 hane ve 1591 de 20 hane olduğu, mahsullerinin arpa, buğday, darı, bakla, pamuk, bal ve bostan ürünlerinden ibaret olduğu ve vergi hasılının 1530 da 6 200 ve 1591 de 7 500 akça’ya tekabül ettiği, ayrıca 1 adet de bezirhane olduğu kaydedilmektedir.

Köyün Sınırları: Doğusu; Körpınar Tepesi, Tikyol Sırtı ve Çanak Taşı, Batısı; Yukarı Kamerik Şehiryolu, Çilgölü Gözeleri, Gözenin Tepesini takiben Huçik Sırtı, Aslıhan Yurdu ve Akarsu Tımığı Köyüne ait kalacaktır, Kuzeyi; Korpınar Tepesi ve Yukarı Kamerik Yolu, Güneyi; Brastik Yolu, Çiçek Yurdu, Bendisi Başı, Sal Taşı ve Çanak Taşı.